Een groepsgesprek is een gestructureerde discussie onder een kleine groep van belanghebbenden (4-15 personen), begeleid door een ervaren gespreksleider. Dit wordt ook wel een focusgroep genoemd. In relatief korte tijd kun je zo veel informatie krijgen over de voorkeuren, opvattingen, ideeën en belangen van de deelnemers rond een bepaald onderwerp. Ook kun je doorvragen, zodat bijvoorbeeld ook achterliggende motieven duidelijk worden. In feite is een groepsgesprek een combinatie van een gericht interview en een discussiegroep.

Participatieniveaus: raadplegen en adviseren
Groepsgesprekken of focusgroepen kun je inzetten bij participatieniveau 2 (raadplegen) en 3 (adviseren).

Verkenning en genereren creatieve ideeën
Groepsgesprekken zijn bijvoorbeeld goed voor een eerste verkenning van een ontwerp, het genereren van creatieve ideeën, of voor de evaluatie van een project of product. Een groepsgesprek duurt bij voorkeur maximaal één tot anderhalf uur. De discussie vindt gestructureerd plaats, onder leiding van een ervaren gespreksleider. Hierbij kunnen allerlei creatieve werkvormen gebruikt worden. Groepsgesprekken zijn relatief goedkoop en de methode is flexibel.

Mening vormen
Groepsprekken bieden deelnemers kans elkaar te bevragen en hun eigen opvatting te ontwikkelen en naar voren te brengen in een 'natuurlijke' sociale context. Dit sluit aan bij de manier waarop de meeste mensen in alledaagse omstandigheden hun meningen vormen. Deelnemers kunnen direct op elkaar reageren, waardoor in de groep associaties, persoonlijke ervaringen, en normen en waarden worden verkend. Op deze manier wordt het onderwerp ook in de breedte afgetast.

Tips bij het gebruik van groepsgesprekken/ focusgroepen:

• Bereid de gesprekken samen met de gespreksleider goed voor. Van belang zijn een zorgvuldige samenstelling van de groep deelnemers, de werving van de deelnemers, een goede vraagstelling die ook voor de betrokkenen helder en relevant is en een zorgvuldig gemaakt programma waarbij desgewenst gebruik wordt gemaakt van creatieve werkvormen. Besteed ook aandacht aan het vinden van een goede locatie voor de gesprekken.
• Laat de deelnemers weten wat je met hun inbreng gaat doen. Zorg ook voor goede instructies wat je van de deelnemers verwacht.
• Informeer de deelnemers na afloop over de resultaten. Wat heeft het groepsgesprek of de gesprekken opgeleverd? En wat heb je met de opbrengst gedaan?